Mesane kanseri, idrar torbasının iç yüzeyini döşeyen ürotelyal (transizyonel) epitelden köken alan kötü huylu tümördür.
Tüm üriner sistem kanserlerinin en sık görülenidir.
- Erkeklerde kadınlara göre 3–4 kat daha sık
- Ortalama tanı yaşı: 60–70
- %90’ı ürotelyal karsinom tipindedir
| Faktör | Açıklama |
| 🚬 Sigara kullanımı | En önemli risk faktörü (%50–60 olguda) |
| Kimyasal madde maruziyeti | Boya, kauçuk, tekstil, petrol endüstrisi (anilin türevleri) |
| Kronik enfeksiyonlar | Özellikle Schistosoma hematobium (Afrika, Orta Doğu) |
| Uzun süreli mesane sondası | Kronik irritasyon ve enfeksiyon |
| Radyoterapi öyküsü | Pelvik bölgeye daha önce uygulanmış |
| İlaçlar | Siklofosfamid, fenacetin |
| Erkek cinsiyet, ileri yaş | Artan risk faktörleri |
-
- Ağrısız makroskopik hematüri (en sık belirti)
- İdrarda yanma, sık idrara çıkma (irritatif semptomlar)
- İleri olgularda: suprapubik ağrı, idrar yapamama, kilo kaybı
⚠️ Tek bir hematüri bile “mesane kanseri var mı?” diye araştırılmalıdır.
| Yöntem | Açıklama |
| İdrar sitolojisi | Dökülen kanser hücrelerini saptar (yüksek dereceli tümörlerde duyarlıdır) |
| İdrar tahlili | Kan ve enfeksiyon varlığı |
| Ultrasonografi (USG) | Mesanede kitle veya pıhtı ayrımı |
| BT veya MR ürografi | Üst üriner sistem değerlendirmesi, evreleme |
| Sistoskopi | Tanıda altın standart: mesane içi direkt gözlem ve biyopsi |
Histolojik Tipler
| Tip | Görülme Oranı | Özellik |
| Ürotelyal karsinom (Transizyonel hücreli) | %90 | En sık tip |
| Skuamöz hücreli karsinom | %5–7 | Kronik enfeksiyonla ilişkili |
| Adenokarsinom | %2 | Nadir, genellikle mesane kubbesinde |
| Evre | Açıklama |
| Ta | Yüzeyel, yalnızca mukozada (non-invaziv papillom) |
| T1 | Lamina propriaya invazyon |
| T2 | Kas tabakasına invazyon |
| T3 | Perivezikal yağ dokusuna yayılım |
| T4 | Komşu organ invazyonu (prostat, uterus, vajen vb.) |
| N1–3 | Lenf nodu tutulumu |
| M1 | Uzak metastaz |
Evre Ta–T1 → Non–Müsküler İnvaziv Mesane Kanseri (NMİMK)
Evre T2 ve üzeri → Müsküler İnvaziv Mesane Kanseri (MİMK)
Tedavi tümörün evresine, derecesine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.
- Non–Müsküler İnvaziv Mesane Kanseri (Ta, T1, CIS)
- TUR-M (Transüretral Rezeksiyon – Mesane)
- Tanı ve tedavide ilk basamaktır.
- Endoskopla mesaneye girilerek tümör tamamen kazınır ve patolojiye gö
🔹 Amaç: Tanı + tedavi + evreleme
- İntravezikal Tedavi (TUR-M sonrası)
TUR sonrası, tümör nüksünü önlemek için ilaç mesane içine verilir.
| Ajan | Kullanım | Etki |
| Mitomisin C / Epirubisin | İlk 24 saatte tek doz | Erken nüksü azaltır |
| BCG (Bacillus Calmette–Guérin) | Yüksek riskli NMİMK | İmmünoterapi etkisiyle nüksü ve progresyonu azaltır |
🔁 BCG genelde haftada 1, 6 hafta boyunca verilir; gerekirse idame tedavisi uygulanır.
- Takip
- İlk 2 yıl 3 ayda bir sistoskopi
- Sonra 6 ayda bir
- Yüksek riskli olgularda daha sık
- Müsküler İnvaziv Mesane Kanseri (T2 ve üzeri)
- Radikal Sistektomi (Mesanenin Tamamen Alınması)
- Mesane, prostat (erkekte), uterus ve ön vajen duvarı (kadında) ile birlikte çıkarılır.
- Pelvik lenf nodu diseksiyonu yapılır.
İdrar Yolu Yeniden Yapımı (Diversiyon):
- Ortotopik neobladder: İnce barsaktan yeni mesane yapılır (idrar normal yoldan atılır).
- İleal konduit (Bricker): Barsak segmentiyle cilde stoma açılır.
- Kutanöz üreterostomi: Direkt üreter-cilt bağlantısı.
- Trimodal Tedavi (Mesane Koruyucu Yaklaşım)
- TUR-M + Radyoterapi + Kemoterapi kombinasyonu
- Uygun seçilmiş hastalarda mesanenin korunmasını sağlar.
- Sistemik Kemoterapi
- Kas invaziv veya metastatik olgularda
- En sık kullanılan rejim: Gemcitabin + Sisplatin (GC)
⚠️ Böbrek fonksiyonu kötü hastalarda Carboplatin tercih edilir.
- İmmünoterapi / Hedefe Yönelik Tedavi
- Metastatik veya nüks eden olgularda kullanılır.
- PD-1 / PD-L1 inhibitörleri:
- Pembrolizumab, Nivolumab, Atezolizumab
- FGFR inhibitörleri: (ö Erdafitinib) genetik mutasyon varsa
📊 9️⃣ Tedavi Yaklaşımı – Özet Tablo
| Evre | Tanı / Tedavi Yaklaşımı |
| Ta, T1, CIS | TUR-M + intravezikal BCG veya kemoterapi |
| T2–T4a | Radikal sistektomi ± kemoterapi |
| Metastatik | Sistemik kemoterapi / immünoterapi |
| Cerrahiye uygun değil | Trimodal tedavi (TUR + RT + KT) |
🔹 Böbrek kanseri, erken evrede saptandığında tamamen tedavi edilebilir.
🔹 Cerrahi tedavi, hâlâ en etkili ve kalıcı çözüm yöntemidir.
🔹 Parsiyel nefrektomi ve robotik cerrahi, böbrek fonksiyonunu korumada büyük avantaj sağlar.
🔹 İleri evrelerde hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi yaşam süresini uzatır.
🔹 Erken evrede tanı konan mesane kanseri, TUR ve intravezikal tedaviyle tamamen tedavi edilebilir.
🔹 Kas invaziv tümörlerde radikal cerrahi veya kombine tedavi gerekir.
🔹 Sigaranın bırakılması en önemli koruyucu etkendir.
🔹 Düzenli sistoskopik takip, nüksleri erken yakalamada hayat kurtarıcıdır.
➡ Mesane kanseri tekrarlayıcı mıdır?
Evet, tekrarlama potansiyeli yüksektir; bu yüzden sık kontrol önemlidir.
➡ Mesane alınırsa ne olur?
Yeni mesane yapımı (neobladder) veya idrar yönlendirmesi yapılabilir.