Üretra taşı, idrar kanalında (üretra) yerleşen taşlardır.
Nadir görülür (%1’den az), ancak idrar akışını tamamen tıkayabilir, bu nedenle acil müdahale gerektirebilir.
Taşlar genellikle:
Böbrek veya mesaneden düşüp üretrada takılan taşlar (sekonder)
ya da
Üretranın içinde gelişen taşlar (primer) şeklindedir.
İdrar yapamama (akut retansiyon)
Üretra ağrısı
İdrarda kan (hematüri)
Üretradan taş çıkması hissi
Penis şişliği, hassasiyet
⚠️ Akut idrar retansiyonu varsa, önce idrar drenajı sağlanmalıdır (suprapubik sonda ile).
1️⃣ Endoskopik Taş Çıkarma (Üretroskopi / Sistoskopi)
Üretradan ince endoskopla girilerek taş doğrudan görülür; uygunsa taş forseps ile çıkarılır veya lazer/pnömatik litotriptörle kırılır.
Endikasyon:
Üretranın distal (penil veya bulber) kısmındaki taşlar
Küçük ve mobil taşlar
Avantajları:
✅ Kesiksiz, minimal invaziv
✅ Hızlı iyileşme
✅ Aynı seansta darlık varsa düzeltilebilir
Dezavantajları:
⚠️ Üretra mukozasında travma ve darlık riski
2️⃣ Taşın Mesaneye İtilmesi (Pushback Tekniği)
Endoskopla veya özel kateter yardımıyla taş nazikçe mesaneye itilir, ardından taş mesane içinde (Cystolithotripsy) yöntemiyle kırılır.
Endikasyon:
Taşın yukarı hareket ettirilebildiği olgular
Üretra lümeni geniş ve elastikse
Avantajları:
✅ Mesane içinde kırmak daha kolay
✅ Üretra travması minimal
Dezavantajları:
⚠️ Üretra darlığı veya dar segmentte başarısız olabilir
3️⃣ Açık Cerrahi İle Üretral Taş Çıkarma (Üretrotomi / Üretral Litotomi)
Taşın bulunduğu segment üzerine küçük bir kesi yapılarak taşın çıkarılması işlemidir.
Endikasyon:
Büyük, impakte (gömülü) taşlar
Endoskopik yöntemle çıkarılamayan olgular
Darlık veya divertikül eşlik eden durumlar
Avantajları:
✅ Taş tamamen çıkarılır
✅ Darlık onarımı yapılabilir
Dezavantajları:
⚠️ Kesi gerekir, üretral yara iyileşmesi yavaş olabilir
⚠️ Darlık riski artar
4️⃣ Drenaj ve Destek Tedavisi
Amaç: Böbrek ve mesane basıncını düşürmek, enfeksiyonu kontrol altına almak.
Suprapubik sonda (SPC): İdrar akışı sağlanana kadar
Antibiyotik: Enfeksiyon varsa
Ağrı kontrolü ve hidrasyon
🧩 5️⃣ Altta Yatan Nedenlerin Tedavisi
Üretra taşları genellikle altta yatan yapısal bir probleme bağlı gelişir.
Tekrarlamayı önlemek için neden ortadan kaldırılmalıdır.
Neden Gerekli Müdahale
Üretra darlığı Endoskopik üretrotomi veya rekonstrüksiyon
Üretra divertikülü Divertikülektomi
Nörojenik mesane / mesane taşı Temel hastalık tedavisi
BPH (prostat büyümesi) TUR-P, Rezum, vb.
📊 Tedavi Seçimi – Özet Tablo
Taş Özelliği Yerleşim Yöntem
Küçük, serbest taş Distal üretra Endoskopik çıkarma
Orta-büyük, hareketli taş Bulber üretra Pushback → Mesanede kırma
İmpakte (gömülü) taş Her seviye Açık üretrolitotomi
Üretra darlığı eşlik ediyor — Darlık onarımı + taş çıkarma
Enfeksiyon / retansiyon var — SPC takılması (acil drenaj)
🔹 Üretra taşları acil müdahale gerektiren durumlar olabilir.
🔹 Günümüzde tedavinin temeli endoskopik taş çıkarma veya pushback + mesane içinde kırma yöntemleridir.
🔹 Açık cerrahi, yalnızca impakte veya komplike taşlarda gereklidir.
🔹 Her hastada altta yatan neden (darlık, prostat, divertikül) mutlaka araştırılmalı ve tedavi edilmelidir.
➡ Üretra taşı tehlikeli midir?
Evet. İdrar çıkışını engellediğinde acil müdahale gerekir.
➡ Taş kendiliğinden düşer mi?
Küçük taşlar evet, büyükleri endoskopik olarak alınmalıdır.